Geachte collega!
Uw brief maakte mij erg nieuwsgierig en nu ik negen delen van uw boek heb kunnen doorbladeren bewonder ik u nog meer vanwege uw doorzettingsvermogen. U bent ongetwijfeld de grootste specialist op het gebied van kennis van paraplubezit ter wereld en ik heb op uw beschrijving en kwantificering van de door u waargenomen verschijnselen niets aan te merken. Toch neem ik de vrijheid om enkele kritische kanttekeningen te plaatsen om u en de wetenschap vooruit te helpen.

Uit de slotzin maak ik op dat ik meer een scheidsrechter ben in de kwestie wat wetenschap kan worden genoemd. Daarom wil ik eerst beginnen met een korte definitie van 'wetenschap' zoals ik die hanteer. Niemand is verplicht mijn visie over te nemen, maar als u zoekt naar onderbouwing van uw eigen opvatting lijkt het me nuttig u mijn visie ter beoordeling voor te leggen. Uw vroegere vriend wil misschien hierover ook wel zijn oordeel geven. Zo kunnen we misschien tot een gemeenschappelijk standpunt komen en ook de vriendschapsband herstellen.

Wetenschap is in mijn opvatting het rationeel verwerven van kennis over de ons omringende werkelijkheid met het doel om het menselijk functioneren te verbeteren. Het proces van kennisverwerving is vooral gediend door het eenduidig en consistent definiŽren van verschijnselen en de onderlinge verbanden daartussen in theorieŽn op een manier waarbij verworven kennis niet alleen kan worden bevestigd, maar ook kan worden verworpen en zo tot nieuwe voorspellingen te komen. Ik hecht in het bijzonder aan de toetsbaarheid en repliceerbaarheid van experimenten en theorieŽn. Omdat we nooit absolute zekerheid kunnen verwerven is het nodig steeds kritisch te staan tegenover onze bevindingen en theorieŽn. De hypotheses moeten via een logische weg worden afgeleid uit de theorie (deductie) en de theorie kan worden geformuleerd op basis van waarnemingen. Op deze manier komen we tot een zichzelf versterkende cyclus van waarneming, theorievorming, hypothesevorming, toetsing op basis van waarnemingen en weer terug naar theorievorming. In de loop van tijd zijn zo belangrijke terreinen van kennis tot stand gekomen waarbij grote stelsel van theorieŽn zijn ontwikkeld die hun bruikbaarheid hebben bewezen - de paradigma's. Als er met betrekking tot een bepaald verschijnsel meerdere theorieŽn bestaan, dan geeft de wetenschap de voorkeur aan de theorie die het meest kan verklaren.

In uw brief noemt u vier kenmerken die u hebt gemeten. Kennelijk heb u het daarbij niet gelaten, want u spreekt ook over kenmerken van de bezitters en hun woning. U wilt ook verband zoeken tussen deze extra kenmerken en hier komen we aan de grens van wat u 'umbrellaology' noemt. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken, dat dit een onderdeel is van een groter wetenschapsgebied zoals de economie, psychologie en sociologie. Het lijkt me goed als u uw bevindingen vergelijkt met onderzoeken naar verwante problemen zoals aankoopgedrag, mode en verhoudingen binnen het gezin.
Het lijkt me dat u zich ook onnodig beperkingen oplegt door alleen het feitelijk bezit te onderzoeken en niet de productie, handel en functionaliteit van de paraplu. Om een voorbeeld te geven, u zou uw kennis over paraplubezit ook kunnen vergelijken met waarnemingen op plaatsen waar paraplu's worden verkocht. Dit heeft het voordeel dat u niet bij de mensen thuis hoeft te komen, dus het is minder belastend voor de mensen. Na uw bezoek zou het best kunnen zijn, dat ze niet kunnen slapen uit angst dat de vreemde bezoeker hun dure inboedel ontvreemdt!
Het grootste probleem is dat mij niet duidelijk wordt wat het kennisobject van uw wetenschap is. Gaat het om inzicht in gedrag bij schaarste van goederen waaraan men behoefte heeft, bent u vooral geÔnteresseerd in persoonlijke voorkeuren of wilt u met de verzamelde kennis een bijdrage aan de ontwikkeling van de paraplu als bescherming tegen neerslag? Ik kan namelijk moeilijk een verband zien tussen de verschillende hypothesen en theorieŽn die u ontwikkelt - het kennisobject en de terreinafbakening zijn aspecten die u moet verhelderen om van een wetenschappelijke theorie te willen spreken.
Ik heb enkele vakgenoten van mij uw vraag ook voorgelegd en zij bleken meer moeite te hebben met het erkennen van uw wetenschap. Hun kritiek richtte zich vooral op het gebrek aan een welomschreven en falsifieerbare theorie. U zegt dat u onnoemelijk veel hypothesen hebt geformuleerd en getest, maar u maakt niet duidelijk uit welke theorie u die hypotheses hebt afgeleid en wat nog problematischer is, wat u doet als uw hypothese wordt verworpen. Daarnaast is het ook onduidelijk wat het criterium is om een hypothese te verwerpen. Op grond van de wet van kleurvariatie stelt u dat in een gebouw waar uitsluitend vrouwen wonen de paraplu's vooral gekleurd zijn. Verwerpt u deze hypothese als 51% van de paraplu's zwart zijn? En wat doet u als het gebouw een zusterklooster is of als er geen paraplu's zijn?
Als u nu een hypothese hebt die een keer wordt verworpen, zoekt u dan naar een verbetering van de wet, zodat de uitspraken die u doet een betere geldigheid hebben? U zou dan kunnen voorspellen wat het paraplubezit in Parijs moet zijn en dat toetsen, zonder de hele wereld te hoeven onderzoeken! Op deze manier was Newton een paar honderd jaar geleden in staat wetten te formuleren die nog dagelijks over de hele wereld worden bewezen en gebruikt bij technologieŽn waar de mensen van zijn tijd niet konden dromen.
Tegenwoordig wordt van beoefenaars van wetenschap verwacht dat hun werk nuttig is voor de maatschappij. Mijn vakgenoten hadden twijfels bij het nut van uw werk maar zelf zie ik wel mogelijkheden om aan deze kritiek tegemoet te komen. Uw bevindingen kunnen van groot praktisch nut zijn voor de handel in dit door u zo gewaardeerde gebruiksvoorwerp, maar ook de economische wetenschap kan haar voordeel eruit halen.
Om de herhaalbaarheid van uw onderzoek te verbeteren zou u kunnen werken aan een aanvulling op uw theorie met betrekking tot veranderingen die in het paraplubezit kunnen optreden. Als u de stand aan het begin van het jaar weet en aankopen slijtage en verliezen zou kunnen bijhouden, is een tweede groot onderzoek niet nodig en zou u zelfs voorspellingen kunnen doen voor twee of wel drie jaar vooruit!
De acceptatie van uw wetenschap zou enorm winnen als u zich toch ook zou richten op toepassingsmogelijkheden van uw theorieŽn en duidelijk zou kunnen formuleren welk maatschappelijk belang er mee gediend is.
In uw brief heeft u een samenvatting gegeven van wat er in uw boeken staat, maar ik heb vergeefs gezocht naar een korte omschrijving van uw probleemstelling en de umbrellologische theorie. Als u uw onderzoeksterrein uitbreidt kunt u nog meer van zulke banden schrijven, maar ik heb de indruk dat u al ruim voldoende informatie hebt verzameld om overzichtsartikel te schrijven met een kernachtige en voor kritiek vatbare formulering van uw theorie.
Zoals u wellicht weet werk ik zelf mee aan onderzoek naar de multiresistente Yersinia pestis bacterie die beter bekend staat als de "Zwarte Dood". We kampen met een zware onderbezetting en hebben dringend nauwgezet en systematisch werkende, heel erg enthousiaste mensen nodig die niet bang zijn voor een beetje reizen, veel werk en niet vragen waarom. Met uw enorme ervaring en daadkracht lijkt u ons een ideale kandidaat voor een baan bij ons.

Misschien had u een concreter oordeel van mij verwacht, maar in de wetenschap kan men nooit zeker zijn. Ik denk dat u zelf in staat bent de aangereikte criteria op hun waarde te schatten en ik zou het erg fijn vinden als u zou besluiten om ons fascinerende onderzoeksteam te komen versterken.

Copyright © Verdec, Erasmus Cremers 2003