Aantekeningen College over “Parasitaire infecties” in kader van de cursus “Inleiding in de Levenswetenschappen” van Erasmus Cr

Aantekeningen College over "Parasitaire infecties" in kader van de cursus "Inleiding in de Levenswetenschappen" van Erasmus Cremers

College gegeven door: M. de Jong-Brink

Datum college: 23 September 2002

samenlevingsverbanden:

individuen van dezelfde soort: intraspecifiek
individuen van verschillende (hetrogene) soorten: interspecifiek

= ‘loose associations’ (samen profijt) bv. Commensalisme

= ‘intimate associations’ (meer intents): parasitisme

Parasitisme:

Een vorm van samenleving tussen twee soorten waarbij de ene soort zich om te kunnen voortleven gedurende een bepaalde tijd moet bevinden in c.q. op een andere soort

De parasiet buit de gastheer uit, meestal zonder voordelen van de gastheer

endoparasiet ectoparasiet

leeft in de gastheer gedurende leeft op de gastheer (infestatie)

korte of lange tijd (infectie)

Vormen van parasitisme:

facultatief (de parasiet kan zonder de gastheer)
obligaat (de parasiet kan niet zonder de gastheer als hij zijn levenscyclus wil voltrekken)

Tot welke groepen dierlijke organismen behoren parasieten?

Protozoa

+ Sarcomastigophora

= flagetellen (Trichomonas)

= amoeben (Entamoeba)

+ Apicomplexa

= sporozoa

= Plasmodium (veroorzaken malaria, ernstigste vorm: falciparium)

= Toxoplasma

Helminthes

+ Plahyhelminthes

= Termatoda (zuigwormen) [hiertoe behoren de wormen van de Bilharzia]

= Cestoda (lintwormen)

+ Aschelminthes

= Nematoda (rond-wormen)

Acanthophela (stekelsnuitwormen)
Arthropoda

+ Insecta (insecten: luizen en vlooien)

+ Arachnida (spin-achtigen mijten en teken)

Waarom komen er steeds meer soorten parasieten voor, na mate je dichterbij de evenaar komt?

Slechte Hygiëne (behoeftes doen in het water etc.) / sociale leefomstandigheden (boeren cultuur = veel aanraking met besmet water en besmette grond, etc.)
Klimaat succesvoller rond de evenaar

Metacercaria -> cercaria in rust (ingekapselt)

Problemen die parasieten moeten overwinnen:

Bereiken van de gastheer (gastheerwisseling)
Binnendringen van de gastheer

= oraal (lintwormen etc.)

= genitaal (aids)

= via de huid

# via enzymen gat maken in de huid (Schistosomasis)

# via insecten steken naar binnen komen (Malaria)

omzeilen van het afweersysteem van de gastheer

= antigene variatie (het veranderen van het molecuul oppervlakte van de parasiet [populair gezegd: veranderen van jasje] waardoor het afweersysteem op "hol" slaat)

= maskeren met gastheer oppervlakte moleculen

= imunosupressie (actief stoffen uitscheiden om het afweersysteem te remmen)

adaptatie aan de gastheer
verkrijgen van voedsel en ruimte

= eten:

# oraal ("knagen aan de gastheer" moleculen gastheer opeten)

# via diffusie (via de huid stoffen opnemen)

beperken schade voor de gastheer (gastheer dood, parasiet ook)
bereiken van volgende gastheer (transmissie)
zich te kunnen vermenigvuldigen in een gastheer (seksueel of aseksueel)

= proliferatie (wel voortplanting) v.s. limitatief (geen voortplanting)

= definitieve of eindgastheer (gastheer waarin de parasiet zich geslachtelijk vermenigvuldigd) v.s. intermediaire of tussengastheer (geen geslachtelijke voortplanting)

= vector (bewegelijkheid)

gastheer 1 is motiel à gastheer 2

Vestigingsfase in gastheer

transformatie, hechting
migratie naar voorkeurslocatie.

Medische parasitologie

bestudeerd samenlevingverband mens en parasiet
met name negatieve aspecten voor welzijn en gezondheid
negatieve aspecten voornamelijk in (sub)tropische gebieden

Ziekteverschijnselen bij malaria:

algehele malaise (vermoeidheid, hoofdpijn)
periodieke koortsaanvallen
bloed armoede
vergroting milt (door afbraak van vernielde rode bloedcellen)

Extra ziekteverschijnselen bij malaria tropica (heel erge variant)

neurobiologisch verschijnselen
hevig braken
shock verschijnselen
aandoeningen in longen, nieren en lever

Ps. Als een "="-je eerst staat in een opsomming, dan is een "+"-je ondergeschikt aan de "=". Is de "+" eerst, dan is het andersom.