Nierstenen (nefrolithiasis)

definitie: vorming van kristallenagglomeraties in de urinewegen

Oorzaken:
De urine bevat verschillende stoffen. Bij een te grote uitscheiding van deze stoffen of bij een te geringe vochtinname (met weinig en zeer geconcentreerde urineproductie als gevolg) kunnen nierstenen ontstaan.
Nierstenen kunnen meestal gemakkelijk worden uitgeplast. Als ze echter groter zijn (<5mm) dan kunnen ze pijnklachten veroorzaken bij het uitdrijven. Bij stenen die groter zijn dan 5mm (en al zeker indien> 10mm) is de kans op succesvol uitdrijven klein. Ook nierstenen die proximaal (dicht bij de nier) liggen worden niet makkelijk uitgeplast. In dat geval kunnen langdurige koliekpijnen ontstaan.

Frequentie:
De meest voorkomende nierstenen zijn calciumoxalaat en calcionoxalaat + calciumfosfaat stenen. Ook bestaan er calciumfosfaat, magnesium-ammoniumfosfaat (stuviet), urinezuur en cystine nierstenen.

Risicofactoren:
Geringe vochtinname, maligniteit, parathyreoidie, calciurie, Crohn, renale tubulaire acidose, botziekte, of darmoperaties

Verschijnselen:
Koliekpijnen (hevige buikpijn met bewegingsdrang)
Steentjes plassen (te merken via het geluid van het ketsen van een steentje tegen de wc pot)
Bloed in de urine (hematurie)

Complicaties:
Chronische urineweginfecties

Diagnostiek:
Seum: calcium, fosfaat, urinezuur, oxalaat, natrium, citraat, albumine, kreatinine
Urine: pH, kweek, cystine
24-uurs urine: creatinine, calcium, fosfaat, urinezuur, oxalaat, natrium, citraat
Echo nieren
Pyelogram

Behandeling:
Tijdens de aanval:
NSAID's (diclofenac 50-100 mg)

Bij een steen die niet uitgeplast kan worden en proximaal zit:
Shock wave lithotripsy (bij stenen <10 mm)
Flexibele ureteroscopie gecombineerd met holmium laser lithotripie
Operatieve percutane benadering met verwijdering van de neirsteen
Retroperitoneale laparascopische benadering

Bij een steen die niet uitgeplast kan worden en mediaal in de ureter zit:
Flexibele ureteroscopie gecombineerd met holmium laser lithotripie

Bij een steen die niet uitgeplast kan worden en distaal in de ureter zit:
Shock wave lithotripsy (bij stenen <10 mm)
Flexibele ureteroscopie gecombineerd met holmium laser lithotripie

Na de aanval:
Ruime vochtinname (meer dan 2 liter/dag)
Lichte natrium- en dierlijk eiwitbeperking
Meer fruit en groenten eten

Controle:

Extra informatie:

 

Terug naar EncyMed <<