Primaire hyperparathyreoidie

definitie: verhoging van de productie van PTH door een oorzaak gelegen in het parathyroid

Oorzaken:
De calciumhuishouding wordt gereguleerd door het parathyroid hormoon (PTH). Een verhoogde PTH prodcutie geeft verhoging van het calcium via verhoogde botresorptie, verhoogde opname van calcium vanuit de darmen en verminderde calcium uitscheiding via de urine. De exacte oorzaak voor de verhoging van het PTH wordt vaak niet gevonden. Oorzaken kunnen bestraling van hoofd en nek en genetische afwijkingen zijn. Adenomen vormen verreweg de grootste groep oorzaken voor primaire hyperparathyreoidie, daarnaast zijn ook hyperplasie en parathyroid carcinoom verantwoordelijk voor de PTH stijging.
Geassocieerd met primaire hyperparathyreoidie zijn: familiaire hyperparathyreoidie, thiazide gebruik en lithium therapie.

Frequentie:

Risicofactoren:

Verschijnselen:
Patienten kunnen vallen in enkele catechorieen:
-Geen verschijnselen.
Het hoge calcium wordt bij routine onderzoek gevonden.
Vaak zijn er echter wel milde verschijnselen zoals moeheid, zwakte, milde depressie, milde vermindering in het denken

-Wel verschijnselen:
Bot ziekten
Nefrolithiasis
Schade aan het centrale zenuwstelsel
Spierzwakte
Versterket darmperistaltiek en obstipatie
Pancreatitis (alvleesklierontsteking)
Nefrogene diabetes insipidus
Kalk depositie in de cornea (buitenste deel oog)

-Osteopenie, osteoporose, nefrolithiasis

-Zelden met botziekte (zoals osteitis fibrotica cystica) of tijdens een parathyroid crisis
Parathyreoid crisis:
Verwardheid
Buikpijn
Nausea (misselijkheid)
Emesis (overgeven)
Maagzweer (ulcus pepticum)
Pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier)
Botziekte
Nefrolithiasis

Complicaties:

Diagnostiek:
Calcium (verhoogd)
Vitamine D deficientie kom vaak voor
Milde metabole acidose
Hypofosfatemie
Calcitrol verhoogd
Milde hypomagnesiemie
Hyperuricemie
Versterkte gastrine productie
Anemie
Nierinsufficientie
Verkort QT interval op ECG

Bij een crisis:
Zeer verhoogd PTH (meer dan 20x de normaalwaarde)
Hypercalciemie

Behandeling:
Bij een crisis:
Herstellen van het vochtbalans
Herstellen van de calciumspiegels (furosemide en pamidronaat)
Chirurchisch verwijderen van het overproducerdende gedeelte van het parathyroid

Controle:

Extra informatie:

 

Terug naar EncyMed <<