Claudicatio intermittens (etalage benen)

definitie: aandoening van de perifere arterien (bloedvaten in de benen), waardoor de bloedtoevoer verminderd is.

Oorzaak:
Sluiten van de vaten door artherosclerose (vetophopingen in de wand van de bloedvaten); trombose (bloedstolsels in de bloedvaten), ziekten van spier en skelet, perifere neuropathie (ziekte van de zenuwen).

Frequentie:
De ziekte komt meestal voor boven de 40 jaar.

Risicofactoren:
Diabetes mellitus (suikerziekte), hyperlipidemie (te hoog vetgehalte in het bloed), roken, hypertensie (te hoge bloeddruk).

Verschijnselen:
-aanvalsgewijze, doffe, soms stekende pijn
-pijn ontstaat tijdens het lopen en verdwijnt bij het stilstaan (vandaar de benaming etalagebenen)
-vermoeid en zwaar gevoel in de aangedane spieren (meestal in de kuiten)
-soms wat kouwelijk gevoel in de voet

Complicaties:
Het kan leiden tot pijn in rust in de benen en uiteindelijk tot het afsterven van de benen

Diagnostiek:
Claudicatieafstand meten (maximale loopafstand tot de pijn optreedt)
De enkel-arm index meten (indien kleiner dan 0,9 is er sprake van arteriele pathologie)
Volgende stappen:
Echo duplex
MRA (magnetic resonance angiography)
Angiografie

Localisatie van de arteriele afsluiting kan doormiddel van de pijn localisatie:
-pijn in de billen/heupen: aortoiliacaal
-pijn in de dijen: femoraal of aortoiliacaal
-pijn in het bovenste 2/3 deel van de kuiten: arteria femoralis superficialis
-pijn in het onderste 1/3 deel van de kuiten: arteria politea
-pijn in de voet: arteria tibialis of fibularis

Arteriele afsluiting wordt ook wel door Fontaine ingedeeld:
Stadium 1: geen typische claudicatio klachten
Stadium 2: typische klachten van claudicatio intermittens. Pijn (zelden hevig), moe en stijf gevoel, krampen, meestal in de kuit. Tijdens lopen.
Stadium 2a: maximale loopafstand > 100 meter.
Stadium 2b: maximale loopafstand < 100 meter.
Stadium 3: ischemische klachten aan voet of been in rust en/of trofische stoornissen. Hevige pijn, vooral in de voorvoet en aan de tenen. In het begin heeft de patiƫnt alleen 's nachts last door het wegvallen van de orthostatische druk. Bij veel patiƫnten vermindert de pijn als ze het been buiten het bed laten afhangen of als ze even uit bed gaan. De meest voorkomende symptomen zijn tekenen van een verminderde huidcirculatie, zoals koude, dove voeten, nagelafwijkingen, verminderde haargroei op tenen en onderbenen en slecht genezende huidwondjes. Soms is de voet ook wat gezwollen en erythemateus.
Stadium 4: ulcera of dreigende necrose of gangreen aan de voet.

Behandeling:
-Blijven bewegen op geleide van de pijn (even stoppen bij pijn)
-Aanpakken van de risicofactoren
-Aspirine
-Bij ernstigere claudicatio: cilostazol, begeleide mobilisatie
-Bij ernstige claudicatio niet reagerend op bovenstaande therapie en bij ischaemie: angioplastiek of bypass.

Terug naar EncyMed <<